Jak czytać etykietę odzieży ochronnej — znak CE, kategorie ŚOI i oznaczenia EN ISO

PW273 PW273 Portwest

Autor: Zespół ekspertów ventabe bhp · Zaktualizowano:

Jak czytać etykietę odzieży ochronnej? Sprawdź pięć elementów: znak CE, nazwę i adres producenta, numer normy z rokiem wydania, piktogram z klasami oraz rozmiar. Przy ŚOI kategorii III za znakiem CE stoi czterocyfrowy numer jednostki notyfikowanej. Kategorię i podstawę oceny potwierdza deklaracja zgodności UE wymagana rozporządzeniem (UE) 2016/425.

Ten poradnik nie opisuje klas poszczególnych norm — te znajdziesz w słowniku norm BHP. Pokazujemy, jak przejść od wszywki do dokumentów i ocenić, czy wyrób jest tym, za co podaje go oferta. Stan prawny na 13 października 2026 r.

Jak czytać etykietę odzieży ochronnej krok po kroku?

Czytaj etykietę w stałej kolejności: kto wyprodukował, jaki to model, znak CE (i ewentualny numer po nim), numery norm z rokiem, piktogramy z klasami, rozmiar, symbole konserwacji. Każdy z tych elementów ma swoje źródło w rozporządzeniu (UE) 2016/425 albo w normie EN ISO 13688:2013+A1:2021.

Element etykiety Co oznacza Skąd wynika
Nazwa lub znak towarowy producenta i adres pocztowy Podmiot, który odpowiada za zgodność wyrobu. Gdy nie mieszczą się na wyrobie — są na opakowaniu lub w dokumencie towarzyszącym. art. 8 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2016/425
Nazwa typu, numer partii lub serii Identyfikacja modelu — po niej łączysz wyrób z deklaracją zgodności UE. art. 8 ust. 5
Znak CE Producent wskazuje, że ŚOI spełnia wymagania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego. art. 3 pkt 18 i art. 17 ust. 1
Czterocyfrowy numer za znakiem CE Numer jednostki notyfikowanej nadzorującej produkcję — tylko przy kategorii III. art. 17 ust. 3
Piktogram z numerem normy i klasami Rodzaj zagrożenia, przed którym wyrób chroni, oraz osiągnięty poziom ochrony. art. 17 ust. 4; załącznik II pkt 2.12
Rozmiar (piktogram sylwetki z wymiarami ciała) Zakres wzrostu, obwodu klatki piersiowej i talii, dla którego uszyto dany rozmiar. EN ISO 13688 (wymagania ogólne dla odzieży ochronnej)
Symbole konserwacji i maksymalna liczba prań Dopuszczalne warunki prania oraz maksymalna liczba operacji czyszczenia, po której wyrób wymaga sprawdzenia lub wymiany. załącznik II pkt 1.4 lit. a (instrukcja czyszczenia i konserwacji) i pkt 2.4 (liczba czyszczeń — na wyrobie, o ile to możliwe, gdy czyszczenie może wyraźnie obniżyć skuteczność ochrony)
Skład surowcowy Nazwy włókien i ich udział procentowy w masie, w porządku malejącym. art. 9 ust. 1 i art. 14 rozporządzenia (UE) nr 1007/2011

Oznakowanie musi być widoczne i czytelne przez cały przewidywany okres użytkowania (załącznik II pkt 2.12). To wymaganie wobec producenta. Dla użytkownika wniosek jest praktyczny: z wszywki spranej do białości nie odczytasz już modelu, klasy ani limitu prań.

Co naprawdę oznacza znak CE na odzieży ochronnej?

Znak CE to oznakowanie, którym producent wskazuje, że środek ochrony indywidualnej spełnia wymagania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego (art. 3 pkt 18 rozporządzenia (UE) 2016/425). To deklaracja zgodności z przepisami, a nie ocena trwałości czy wygody.

Producent umieszcza znak CE dopiero po przeprowadzeniu procedury oceny zgodności i sporządzeniu deklaracji zgodności UE (art. 8 ust. 2). Znak ma być widoczny, czytelny i trwały. Jeśli charakter wyrobu na to nie pozwala, trafia na opakowanie i do dokumentów towarzyszących (art. 17 ust. 1).

Czym różnią się kategorie ŚOI I, II i III?

Kategorie określają wagę zagrożenia, przed którym wyrób chroni, a od kategorii zależy procedura oceny zgodności. Kategoria I obejmuje wyłącznie pięć zagrożeń minimalnych, kategoria III — zagrożenia mogące prowadzić do śmierci lub nieodwracalnych szkód na zdrowiu, a kategoria II — wszystko pomiędzy (załącznik I rozporządzenia (UE) 2016/425).

Kategoria Zagrożenia (załącznik I) Procedura (art. 19) Co widać przy znaku CE
I Powierzchowne urazy mechaniczne; kontakt ze środkami czyszczącymi o słabszym działaniu lub dłuższy kontakt z wodą; gorące powierzchnie do 50°C; uszkodzenie wzroku przez światło słoneczne; czynniki atmosferyczne bez charakteru ekstremalnego Wewnętrzna kontrola produkcji (moduł A) — bez udziału jednostki notyfikowanej Sam znak CE
II Zagrożenia inne niż wymienione w kategoriach I i III Badanie typu UE (moduł B) + wewnętrzna kontrola produkcji (moduł C) Sam znak CE; numer jednostki i certyfikatu jest w deklaracji
III M.in. niebezpieczne substancje i mieszaniny, środowisko o skutkach porównywalnych z powietrzem o temperaturze co najmniej 100°C, upadek z wysokości, porażenie prądem i prace pod napięciem, przecięcia pilarką łańcuchową, szkodliwy hałas Badanie typu UE (moduł B) + nadzorowane kontrole wyrobów (moduł C2) albo zapewnienie jakości produkcji (moduł D) Znak CE i czterocyfrowy numer jednostki notyfikowanej

Kategorii nie przypisuje się do „rodzaju ubrania”, tylko do zagrożenia. Kurtka chroniąca wyłącznie przed czynnikami atmosferycznymi bez charakteru ekstremalnego mieści się w zagrożeniach kategorii I, a kombinezon chroniący przed niebezpiecznymi substancjami i mieszaninami — w kategorii III. Kurtka ostrzegawcza z przykładu niżej ma kategorię II. Skutki kategorii przy zakupach opisujemy osobno w poradniku o kategoriach ŚOI I, II i III.

Co oznacza czterocyfrowy numer obok znaku CE?

To numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej, która uczestniczy w nadzorze nad produkcją ŚOI kategorii III — w procedurze z załącznika VII (moduł C2) albo VIII (moduł D). Wymaga go art. 17 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/425.

Dwa wnioski praktyczne:

  • Brak numeru nie jest wadą przy kategorii I i II. Odzież ostrzegawcza kategorii II ma sam znak CE, a numer jednostki, która badała typ, znajdziesz w deklaracji zgodności UE.
  • Numer przy CE i numer w deklaracji mogą się różnić. Przy CE stoi jednostka nadzorująca produkcję (pkt 8 wzoru deklaracji), a certyfikat badania typu UE mogła wydać inna (pkt 7 wzoru).

Co znaczą piktogramy i cyfry pod nimi?

Piktogram wskazuje zagrożenie, przed którym chroni wyrób, a cyfry lub litery obok — klasę albo poziom osiągnięty w badaniach według normy podanej przy symbolu. Litera „X” w miejscu klasy oznacza zwykle, że danej właściwości nie badano.

Rozporządzenie pozwala umieścić przy znaku CE piktogram lub inne oznakowanie wskazujące zagrożenie (art. 17 ust. 4) i wymaga, by takie znaki były w miarę możliwości zharmonizowanymi piktogramami — kompletnymi, dokładnymi i zrozumiałymi (załącznik II pkt 2.12). Znaczenie każdego oznakowania producent musi wyjaśnić w instrukcji (załącznik II pkt 1.4 lit. g).

Norma EN ISO 13688:2013+A1:2021 określa ogólne wymagania dla odzieży ochronnej: ergonomię, nieszkodliwość, oznaczenie rozmiaru, starzenie, kompatybilność, znakowanie i informacje dostarczane przez producenta. Nie stosuje się jej samodzielnie — zawsze razem z normą opisującą konkretną ochronę.

Przykład: zimowa kurtka ostrzegawcza

Deklaracja zgodności UE kurtki Portwest PW369 (wydana 9 stycznia 2026 r.) podaje: kategoria II, „EN ISO 20471 Klasa 3 (2016)”, „EN 343 Klasa 3:1 X (2019)” oraz EN 342 (2017), certyfikat badania typu UE nr 2777/18953-01/E00-00 wydany przez SATRA Technology Europe Ltd (jednostka notyfikowana nr 2777). Jak to czytać?

  • Kategoria II — przy znaku CE na wszywce nie będzie numeru jednostki.
  • EN ISO 20471, klasa 3 — według instrukcji Portwest 5USP najwyższy z trzech poziomów (wymagania klas: EN ISO 20471 w słowniku norm).
  • EN 343, 3:1 X — według tej samej instrukcji pierwsza cyfra to klasa odporności na przenikanie wody, druga — klasa oporu pary wodnej (obie w skali 1–4), a „X” w miejscu „R” oznacza, że badania gotowego wyrobu w wieży deszczowej nie wykonano albo nie było odpowiednie (szczegóły: EN 343 w słowniku norm).
  • Rok w nawiasie — wydanie normy (lub jej zmiany), według którego prowadzono badania.

Instrukcja Portwest do odzieży zawiera zdanie, które warto zapamiętać przy każdej marce: obowiązują tylko te normy i ikony, które występują zarówno na produkcie, jak i w informacji dla użytkownika.

Czym różni się PN-EN od EN i EN ISO i co oznacza rok w numerze normy?

EN to norma europejska, EN ISO — norma międzynarodowa ISO przyjęta jako europejska, a PN-EN — Polska Norma wprowadzająca normę europejską. Treść techniczna jest ta sama. Rok po dwukropku wskazuje wydanie, a dopisek „+A1” — zmianę do tego wydania.

Zapis Jak czytać Przykład
EN ISO …:rok Norma ISO przyjęta przez CEN; rok europejski bywa inny niż rok wydania ISO EN ISO 20345:2022 wprowadza ISO 20345:2021; EN ISO 24232:2025 wprowadza ISO 24232:2024
…+A1:rok lub …/A1:rok Zmiana (amendment) do wydania podstawowego EN ISO 20471:2013 ze zmianą A1:2016; EN ISO 13688:2013 ze zmianą A1:2021
PN-EN …:rok-miesiąc Polska Norma wprowadzająca normę europejską; od 2013 r. numer zawiera rok i miesiąc publikacji przez PKN PN-EN ISO 9001:2015-10

Polska Norma może być wprowadzeniem normy europejskiej lub międzynarodowej, także w języku oryginału, a jej stosowanie jest dobrowolne (art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z 12 września 2002 r. o normalizacji). Zapis „PN-EN ISO 20471” i „EN ISO 20471” na dwóch etykietach nie oznacza więc dwóch różnych poziomów ochrony.

Rok ma znaczenie, gdy norma została zastąpiona nowym wydaniem. Przykład z 2026 r.: decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/1971 z 3 września 2026 r. wpisała do wykazu norm zharmonizowanych EN ISO 24232:2025 (ochrona przed deszczem), opracowaną w wyniku zmiany EN 343:2019, i skreśliła EN 343:2019 z tego wykazu. Motyw 12 decyzji zapowiadał odroczenie wycofania, ale zestawienie norm zharmonizowanych Komisji Europejskiej podaje 4 września 2026 r. jako koniec skutku prawnego odniesienia do EN 343:2019. Na wyrobach wprowadzonych wcześniej nadal zobaczysz „EN 343” — sprawdź w dokumentach datę wydania i ważności certyfikatu badania typu UE.

Co to jest norma zharmonizowana i domniemanie zgodności?

Norma zharmonizowana to norma europejska, do której odniesienie opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE. Jeśli ŚOI jest z nią zgodny, domniemywa się, że spełnia zasadnicze wymagania zdrowia i bezpieczeństwa objęte tą normą (art. 14 rozporządzenia (UE) 2016/425).

Aktualny wykaz zawiera załącznik I do decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2026/1279 z 12 czerwca 2026 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję (UE) 2023/941. Są w nim m.in. EN ISO 13688:2013 ze zmianą A1:2021, EN ISO 20471:2013 ze zmianą A1:2016, EN ISO 20345:2022 ze zmianą A1:2024, EN 388:2016+A1:2018 i EN 397:2025.

Nie każda norma z etykiety jest w tym wykazie. Przykład: w załączniku I decyzji (UE) 2026/1279 nie ma EN ISO 11612 (odzież chroniąca przed ciepłem i płomieniem). Wyrób może być mimo to zgodny z rozporządzeniem — jednostka notyfikowana sprawdza wtedy podczas badania typu UE, czy rozwiązania przyjęte przez producenta spełniają zasadnicze wymagania (załącznik V pkt 4 lit. f). Norma jest drogą do wykazania zgodności, a nie jedyną drogą.

Jakie dokumenty powinny towarzyszyć odzieży ochronnej?

Dwa: instrukcja producenta z informacjami wymaganymi w załączniku II pkt 1.4 oraz deklaracja zgodności UE — dołączona do wyrobu albo dostępna pod adresem internetowym podanym w instrukcji (art. 8 ust. 7 i 8 rozporządzenia (UE) 2016/425). W Polsce instrukcje sporządza się po polsku (art. 13 pkt 9 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku).

Dla czytania etykiety najważniejsze jest to, że instrukcja musi wyjaśniać znaczenie wszelkich oznakowań i zagrożenia, przed którymi wyrób chroni (załącznik II pkt 1.4 lit. g i h).

Deklaracja zgodności UE ma wzór w załączniku IX. Z wszywką porównujesz w niej: identyfikację wyrobu (pkt 1 i 4), producenta (pkt 2), zastosowane normy zharmonizowane wraz z datą (pkt 6), jednostkę notyfikowaną i numer certyfikatu badania typu UE (pkt 7) oraz — dla kategorii III — procedurę nadzoru nad produkcją (pkt 8). Co jeszcze musi zawierać deklaracja i jak egzekwować dokumenty od dostawcy, opisujemy w poradniku o deklaracji zgodności UE i dokumentacji ŚOI.

Jak sprawdzić certyfikat i jednostkę notyfikowaną?

Porównaj trzy rzeczy: numer certyfikatu badania typu UE z deklaracji, datę jego ważności oraz numer jednostki notyfikowanej w bazie Komisji Europejskiej NANDO. Certyfikat badania typu UE jest ważny najwyżej pięć lat (załącznik V pkt 6.1 rozporządzenia (UE) 2016/425).

  1. Odszukaj w deklaracji nazwę i numer jednostki oraz numer certyfikatu.
  2. Wpisz numer jednostki w bazie jednostek notyfikowanych (NANDO). Wykazy Komisji podają numer identyfikacyjny jednostki i zadania, do których została notyfikowana — sprawdź, czy obejmują rozporządzenie (UE) 2016/425.
  3. Poproś dostawcę o kopię certyfikatu i sprawdź datę wydania, datę ważności oraz to, czy model z certyfikatu odpowiada modelowi z etykiety.

Odzież robocza a odzież ochronna — kiedy etykieta nie ma znaku CE?

Znak CE na podstawie rozporządzenia (UE) 2016/425 dotyczy środków ochrony indywidualnej, czyli wyrobów zaprojektowanych do ochrony przed zagrożeniem dla zdrowia lub bezpieczeństwa (art. 3 pkt 1). Zwykła odzież robocza, która chroni własne ubranie przed zabrudzeniem, nie jest ŚOI i nie musi mieć tego znaku.

Kodeks pracy rozdziela te pojęcia. Środki ochrony indywidualnej mają spełniać wymagania dotyczące oceny zgodności (art. 2376 § 3). Odzież i obuwie robocze mają spełniać wymagania określone w Polskich Normach, a pracodawca dostarcza je, gdy odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu albo gdy wymagają tego względy technologiczne, sanitarne lub BHP (art. 2377 § 1). Obowiązki z tym związane omawia poradnik o odzieży roboczej w Kodeksie pracy.

Rozstrzyga deklarowane przez producenta przeznaczenie i dokumenty, nie wygląd: te same spodnie bez funkcji ochronnej nie są ŚOI, a w wersji z certyfikowaną ochroną (np. trudnopalną) — są.

Gdzie znaleźć klasy i poziomy konkretnych norm?

W słowniku norm — każda norma ma tam osobną stronę z tabelą klas. Poniżej tylko skrót, do czego służy dana norma.

  • EN ISO 20471 — odzież o intensywnej widzialności, trzy klasy.
  • EN ISO 20345 — obuwie bezpieczne z podnoskiem.
  • EN 388 — rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi.
  • EN ISO 11612 — odzież chroniąca przed ciepłem i płomieniem.
  • EN 343 / EN ISO 24232 — odzież chroniąca przed deszczem.
  • EN 397 — przemysłowe hełmy ochronne.

Jakie błędy najczęściej popełnia się przy czytaniu etykiet?

Najczęstszy błąd to poprzestanie na numerze normy bez klasy i bez dokumentów. Sam zapis „EN ISO 20471” nie mówi, czy to klasa 1, czy 3.

  • Pomijanie roku normy. Bez roku nie wiadomo, według którego wydania badano wyrób.
  • Uznawanie piktogramu z oferty za wiążący. Instrukcja Portwest stanowi, że obowiązują tylko normy i ikony obecne jednocześnie na wyrobie i w informacji dla użytkownika; potwierdzeniem jest deklaracja zgodności UE modelu.
  • Ignorowanie liczby prań. Po przekroczeniu deklarowanej liczby cykli producent nie potwierdza już właściwości ochronnych.
  • Mylenie odzieży roboczej z ochronną. Brak CE na zwykłej bluzie roboczej nie jest uchybieniem; brak CE na odzieży sprzedawanej jako ochronna — jest.

Checklista: co sprawdzić przy odbiorze dostawy?

  1. Na wyrobie jest nazwa lub znak producenta oraz oznaczenie modelu.
  2. Znak CE jest czytelny i trwały; przy kategorii III stoi za nim czterocyfrowy numer.
  3. Numery norm mają rok wydania, a przy piktogramach podano klasy.
  4. Do wyrobu dołączono instrukcję po polsku z wyjaśnieniem oznakowań.
  5. Deklaracja zgodności UE jest w opakowaniu albo pod adresem z instrukcji.
  6. Model i normy w deklaracji zgadzają się z wszywką.
  7. Dla kategorii II i III deklaracja podaje jednostkę notyfikowaną i numer certyfikatu badania typu UE.
  8. Numer jednostki figuruje w bazie NANDO dla rozporządzenia (UE) 2016/425.
  9. Rozmiar na wszywce odpowiada zamówieniu, a symbole konserwacji są zgodne z tym, jak odzież będzie prana.

Podstawa prawna i źródła

Najczęstsze pytania

Czym jest kategoria I ŚOI i czy wymaga certyfikatu?

Kategoria I obejmuje wyłącznie zagrożenia minimalne wymienione w załączniku I rozporządzenia (UE) 2016/425, np. powierzchowne urazy mechaniczne, kontakt z gorącą powierzchnią do 50°C czy zwykłe czynniki atmosferyczne. Producent ocenia zgodność sam, w ramach wewnętrznej kontroli produkcji (moduł A), bez jednostki notyfikowanej. Wyrób nadal musi mieć znak CE, instrukcję i deklarację zgodności UE.

Do której kategorii ŚOI należy obuwie zgodne z EN ISO 20345?

Obuwie bezpieczne chroni m.in. przed uderzeniem i zgnieceniem palców, czyli przed zagrożeniami, których nie ma ani na liście kategorii I, ani kategorii III w załączniku I rozporządzenia (UE) 2016/425. Trafia więc co do zasady do kategorii II. Wiążącą informację o kategorii i o tym, które wydanie normy zastosowano, podaje deklaracja zgodności UE danego modelu.

Czy deklaracja zgodności UE musi być w pudełku z odzieżą?

Nie musi. Artykuł 8 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2016/425 daje producentowi wybór: dostarcza deklarację razem z wyrobem albo podaje w instrukcji adres strony internetowej, na której deklaracja jest dostępna. W praktyce wielu producentów udostępnia deklaracje w wyszukiwarce po kodzie modelu. Dla celów dokumentacji zakładowej pobierz plik i zapisz go razem z datą.

Czy odzież ochronna może mieć kilka piktogramów naraz?

Tak. Wyrób chroniący przed kilkoma zagrożeniami jednocześnie musi spełniać wymagania właściwe dla każdego z nich (załącznik II pkt 2.14 rozporządzenia (UE) 2016/425), więc na wszywce pojawia się kilka piktogramów z osobnymi numerami norm i klasami. Każdy czytaj oddzielnie i każdy sprawdź w deklaracji zgodności UE — tam normy są wymienione jedna pod drugą.

Co zrobić, gdy etykieta jest nieczytelna po praniach?

Producent musi zapewnić, by oznakowanie ŚOI było widoczne i czytelne przez cały przewidywany okres użytkowania (załącznik II pkt 2.12 rozporządzenia (UE) 2016/425). Jeśli wszywki nie da się odczytać, nie potwierdzisz już modelu, klasy ani liczby dopuszczalnych prań. O dalszym użytkowaniu zdecyduj według instrukcji producenta i ewidencji wydań, a gdy oznakowanie znika przed końcem deklarowanej liczby prań, zgłoś to dostawcy jako reklamację.

Czy norma na etykiecie jest obowiązkowa?

Stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne (art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji), chyba że przepis je przywołuje — tak jest z odzieżą i obuwiem roboczym, które mają spełniać wymagania Polskich Norm (art. 2377 § 1 Kodeksu pracy). Dla ŚOI obowiązkowe są zasadnicze wymagania z załącznika II rozporządzenia (UE) 2016/425. Zgodność z normą zharmonizowaną daje domniemanie ich spełnienia (art. 14), ale producent może wykazać zgodność inną specyfikacją techniczną.

Podsumowanie

Etykieta odzieży ochronnej to skrót dokumentów: znak CE mówi o zgodności z rozporządzeniem (UE) 2016/425, numer po nim — o nadzorze nad kategorią III, piktogram z klasami — o poziomie ochrony, a rok normy — o wydaniu, według którego badano wyrób. Pełny obraz daje dopiero deklaracja zgodności UE i instrukcja producenta. Klasy poszczególnych norm sprawdzisz w słowniku norm BHP.

Na kartach produktów Portwest w ventabe bhp znajdziesz sekcję z dokumentacją: deklarację zgodności UE, kartę katalogową i instrukcję użytkowania. Zobacz odzież ostrzegawczą i odzież trudnopalną i multiochronną albo wyślij listę stanowisk przez formularz wyceny dla firm — odpowiadamy w 24 h.