Normy BHP — klasy ochrony EN/ISO w pigułce
Środki ochrony indywidualnej (ŚOI) i odzież robocza muszą spełniać zharmonizowane normy europejskie EN/ISO, potwierdzone deklaracją zgodności UE i oznaczeniem CE. Poniżej zebraliśmy najważniejsze normy BHP z klasami ochrony — użyj ich, aby dobrać sprzęt do zagrożeń na stanowisku pracy.
Norma EN ISO 20345 — obuwie bezpieczne (tabela klas ochrony)
| Klasa | Wymagania | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| SB | Podnosek 200 J (podstawa) | Lekkie prace montażowe |
| S1 | SB + zamknięty zapiętek + antystatyka (A) + absorpcja energii pięty (E) + odporność na olej (FO) | Magazyn suchy, hala produkcyjna |
| S1P | S1 + odporność podeszwy na przebicie (P — 1100 N gwóźdź lub PL — 1100 N gwóźdź + cienka folia metalowa, PS — z włókna) | Budowa lekka, hale z gruzem |
| S2 | S1 + wodoodporność cholewki (WRU) 60 min | Spożywka, prace w wilgoci |
| S3 | S2 + antyprzebicie (P/PL/PS) + bieżnik rzeźbiony | Budowa ciężka, prace zewnętrzne |
| S4 / S5 | Obuwie całogumowe / polimerowe, S5 dodatkowo antyprzebicie + rzeźbiona podeszwa | Rolnictwo, mleczarnia, kanalizacja |
| S6 / S7 | S2/S3 z pełną wodoszczelnością (WR — całe obuwie 30 min) — wprowadzone w EN ISO 20345:2022 | Prace mokre długotrwałe, rybołówstwo |
Dodatkowe oznaczenia: SR — antypoślizg (Slip Resistance), HRO — odporność podeszwy na 300 °C przez 60 s, HI — izolacja termiczna, CI — izolacja od zimna, M — ochrona śródstopia, AN — ochrona kostki, CR — antyprzecięcie cholewki.
Norma EN 388 — rękawice ochronne (4 cyfry + 2 litery)
| Pozycja | Cecha | Skala |
|---|---|---|
| 1 | Odporność na ścieranie | 0–4 (4 = ≥ 8 000 cykli) |
| 2 | Odporność na przecięcie (coupe test) | 0–5 |
| 3 | Odporność na rozdarcie | 0–4 (4 = ≥ 75 N) |
| 4 | Odporność na przekłucie | 0–4 (4 = ≥ 150 N) |
| 5 (litera) | EN ISO 13997 — TDM cut test (od 2016) | A–F (A = 2 N, F = ≥ 30 N) |
| 6 (litera) | Ochrona przed uderzeniami (EN 13594) | P (passed) lub brak |
Powiązane normy rękawic: EN 374 (chemia/mikroorganizmy, kody A–T), EN 511 (zimno, 3 cyfry), EN 407 (gorąco i ogień), EN 12477 (spawalnictwo), EN ISO 21420 (wymagania ogólne — zastąpiła EN 420).
Norma EN ISO 20471 — odzież ostrzegawcza Hi-Vis (klasy widzialności)
| Klasa | Min. powierzchnia tła fluorescencyjnego | Min. powierzchnia taśm odblaskowych | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Klasa 1 | 0,14 m² | 0,10 m² | Parkingi, magazyny — niskie ryzyko |
| Klasa 2 | 0,50 m² | 0,13 m² | Drogi miejskie, brygady utrzymania |
| Klasa 3 | 0,80 m² | 0,20 m² | Drogi szybkiego ruchu, autostrady, kolej |
Uwaga: klasa odzieży może być kombinowana — np. spodnie Hi-Vis Kl. 1 + kamizelka Kl. 2 = pracownik Kl. 3, jeśli normy określają, że suma spełnia minimum powierzchni Kl. 3. Kolory dopuszczalne: żółty fluorescencyjny, pomarańczowy fluorescencyjny, czerwony fluorescencyjny.
Norma EN ISO 11612 — odzież chroniąca przed ciepłem i ogniem (kody literowe)
| Kod | Rodzaj zagrożenia | Poziom (max) |
|---|---|---|
| A1 / A2 | Rozprzestrzenianie płomienia — A1 zapłon powierzchniowy, A2 zapłon krawędziowy | obowiązkowy |
| B1–B3 | Ciepło konwekcyjne | B3 = HTI ≥ 20 s |
| C1–C4 | Ciepło promieniowania | C4 = RHTI24 ≥ 95 s |
| D1–D3 / E1–E3 | Rozpryski stopionego aluminium / żelaza | 3 = najwyższy |
| F1–F3 | Ciepło kontaktowe | F3 = ttr ≥ 20 s przy 250 °C |
Powiązane normy: EN ISO 11611 (spawanie — klasy 1 i 2), IEC 61482-2 (łuk elektryczny — klasy 1 i 2 lub APTV/ELIM), EN 1149-5 (antystatyka — wymagana dla stref ATEX), EN 13034 (ochrona chemiczna typ 6).
Norma EN 149 — półmaski filtrujące FFP (klasy ochrony)
| Klasa | Skuteczność filtracji | Min. NPF * | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| FFP1 | ≥ 80 % | 4× NDS | Pyły nietoksyczne — szlifowanie drewna, gips |
| FFP2 | ≥ 94 % | 10× NDS | Pyły umiarkowanie toksyczne — beton, metale, pleśnie |
| FFP3 | ≥ 99 % | 30× NDS | Pyły toksyczne i kancerogenne — azbest, krzem, biologia |
* NPF = Nominalny Współczynnik Ochrony. NDS = Najwyższe Dopuszczalne Stężenie. NR = jednorazowa (Non-Reusable), R = wielokrotnego użycia. Półmaska FFP nie chroni przed gazami — do tego potrzebne pochłaniacze EN 14387 (A, B, E, K, AX, HG i inne).
Norma EN 166 — ochrona oczu (oznaczenia szybek i opraw)
| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| 1 / 2 / 3 | Klasa optyczna — 1 = praca ciągła, 2 = sporadycznie, 3 = wyjątkowo |
| S | Zwiększona wytrzymałość mechaniczna (kula 22 mm, 5,1 m/s) |
| F | Niska prędkość uderzenia (45 m/s) — najczęstszy poziom |
| B | Średnia energia uderzenia (120 m/s) — gogle |
| A | Wysoka energia (190 m/s) — osłony twarzy |
| 3 / 4 / 5 / 8 / 9 | Ochrona przed: kroplami / pyłem grubym / pyłem drobnym / łukiem elektrycznym / metalem stopionym |
| K / N | K — odporność na zarysowania, N — odporność na zaparowanie |
Filtry UV / IR / spawalnicze: EN 169 (spawanie — numery 1.2–16), EN 170 (UV), EN 171 (IR), EN 172 (przeciwsłoneczne).
Norma EN 397 — przemysłowe hełmy ochronne
| Wymaganie | Poziom |
|---|---|
| Amortyzacja udaru pionowego (5 kg z 1 m) | Siła przeniesiona ≤ 5 kN |
| Penetracja (uderzenie stożkiem 3 kg z 1 m) | Brak kontaktu z głową |
| Łatwopalność | Brak palenia po 5 s |
Opcjonalne oznaczenia EN 397: -20°C / -30°C (niska temperatura), +150°C (wysoka), LD (boczne odkształcenie), MM (metal stopiony), 440 V a.c. (niskie napięcie). EN 14052 = hełm o zwiększonych parametrach (5 kg z 2 m, penetracja stożkiem 1 kg z 2,5 m), EN 50365 = klasa 0 izolacji elektrycznej do 1000 V a.c., EN 12492 = hełm wspinaczkowy (praca na wysokości — pasek pod brodą obowiązkowy).
Potrzebujesz pomocy w doborze ŚOI do oceny ryzyka na stanowiskach? Skontaktuj się z nami — doradzimy i przygotujemy wycenę B2B.