Karta techniczna odzieży roboczej

Autor: Zespół ekspertów ventabe bhp · Zaktualizowano: 16 października 2026

Karta techniczna odzieży roboczej to dokument producenta z parametrami modelu: skład i gramatura tkaniny (g/m²), normy z klasami, sposób konserwacji i dane certyfikatu. Przy porównaniu marek odzieży roboczej zestawiaj tylko wartości zmierzone tą samą metodą — np. wodoszczelność w klasach 1–4 według EN ISO 24232:2025, która zastąpiła EN 343.

Poniżej wyjaśniamy pole po polu, co oznacza każdy parametr, jaką metodą się go mierzy i jak zestawić dwie oferty, żeby nie porównywać nieporównywalnego. Stan na 13 października 2026 r.

Co to jest karta techniczna odzieży roboczej i co powinna zawierać?

Karta techniczna (karta produktu, karta katalogowa, data sheet) to dobrowolny dokument producenta opisujący konstrukcję i parametry modelu. Żaden przepis nie określa jej wzoru — dlatego karty różnych marek zawierają różne pola i nie zastępują dokumentów obowiązkowych.

Dokumenty wymagane przepisami to co innego:

Deklaracja zgodności UE i instrukcja producenta — obowiązkowe dla środków ochrony indywidualnej (art. 8 ust. 7 i 8 rozporządzenia (UE) 2016/425). Odzież robocza bez funkcji ochronnej ich nie ma.
Informacja o składzie surowcowym — obowiązkowa dla wyrobów włókienniczych udostępnianych na rynku: nazwy włókien i ich udział procentowy w masie, w porządku malejącym (art. 9 ust. 1 i art. 14 rozporządzenia (UE) nr 1007/2011). Skład ma być podany także w katalogach i przy sprzedaży elektronicznej (art. 16 ust. 1). Wyjątek: specjalna odzież ochronna, np. zabezpieczająca przed ogniem lub substancjami chemicznymi, nie podlega obowiązkowemu etykietowaniu składu (art. 17 ust. 2 i załącznik V pkt 38).

Przykład z praktyki — karta „Product specification & technical data” zimowej kurtki ostrzegawczej Portwest PW369 zawiera: kolekcję i grupę produktu, materiał zewnętrzny („100% poliester, 300D Oxford, wykończenie plamoodporne, podwójna powłoka PU, 190 g”), listę norm z klasami („EN ISO 20471 klasa 3”, „EN 343 klasa 3:1 X (WP 15 000 mm)”, EN 342), cechy konstrukcyjne (taśmowane szwy, podwójne szwy), laboratorium badawcze z numerem jednostki notyfikowanej, numer certyfikatu, symbole konserwacji oraz dane logistyczne z kodami EAN. To typowy zakres dobrej karty.

Jak czytać kartę techniczną — parametr po parametrze?

Przy każdym parametrze zadaj trzy pytania: w jakiej jednostce jest podany, jaką metodą go zmierzono i czy druga oferta podaje to samo. Liczba bez metody badania nie nadaje się do porównań.

Parametr	Co oznacza	Metoda / jednostka	Jak porównać dwie oferty
Gramatura	Masa powierzchniowa tkaniny lub dzianiny	g/m²; EN 12127:1997	Tylko przy podobnym składzie i konstrukcji tkaniny; upewnij się, że obie wartości dotyczą tej samej warstwy
Skład surowcowy	Rodzaj włókien i ich udział w masie	% masy; rozporządzenie (UE) nr 1007/2011	Porównaj udział włókien naturalnych, syntetycznych i elastanu warstwa po warstwie
Grubość przędzy (np. 300D)	Masa liniowa przędzy w denierach	den = gramy na 9000 m	To parametr przędzy, nie tkaniny — nie zastępuje gramatury
Odporność na ścieranie	Liczba cykli tarcia do zniszczenia próbki	cykle; metoda Martindale’a, EN ISO 12947-2	Tylko wyniki z tej samej metody i tego samego nacisku
Wytrzymałość na rozciąganie i rozdzieranie	Siła potrzebna do zerwania lub dalszego rozdarcia tkaniny	N; EN ISO 13934-1 i EN ISO 13937-2	Ta sama metoda i ten sam kierunek wycięcia próbki
Zmiana wymiarów po praniu	O ile wyrób się kurczy lub wydłuża	%; EN ISO 5077 po praniu według EN ISO 6330	Sprawdź, czy temperatura prania w badaniu odpowiada Twojej pralni
Trwałość barwy	Zmiana koloru i zabrudzenie sąsiednich tkanin	ocena w szarej skali; EN ISO 105-C06 (pranie), EN ISO 105-X12 (tarcie)	Ta sama część normy i te same warunki badania
Wodoszczelność	Odporność na przenikanie wody pod ciśnieniem	Pa lub mm słupa wody; EN ISO 811; klasy 1–4 według EN ISO 24232	Klasa obejmuje materiał i szwy; sama liczba w mm zwykle dotyczy tylko tkaniny
Oddychalność	Opór stawiany parze wodnej	Ret w m²·Pa/W; EN ISO 11092; klasy 1–4 według EN ISO 24232	Ret porównuj z Ret; wartości MVTR tylko z tej samej metody
Normy i klasy ochrony	Potwierdzony poziom ochrony	numer normy z rokiem i klasą	Zgodność z deklaracją zgodności UE
Liczba prań	Liczba cykli, po której producent nadal deklaruje właściwości	cykle; wszywka i instrukcja	Przy tej samej temperaturze i tym samym typie prania

Co mówi gramatura tkaniny w g/m²?

Gramatura to masa jednego metra kwadratowego tkaniny wyrażona w gramach. Metodę jej wyznaczania na małych próbkach opisuje norma EN 12127, stosowana do tkanin i dzianin. Gramatura informuje o masie materiału — nie jest miarą trwałości ani ciepłoty.

Trzy pułapki przy porównywaniu:

Różne warstwy. W odzieży ocieplanej jedna karta podaje masę tkaniny zewnętrznej, inna — ociepliny. W karcie kurtki PW369 wartość „190 g” stoi przy materiale zewnętrznym; podszewka i ocieplenie są opisane osobno.
Powłoki. Tkanina powlekana (np. poliuretanem) ma w gramaturze także masę powłoki.
Różny skład. Poliester i mieszanka z bawełną o tej samej gramaturze zachowują się inaczej w praniu i w noszeniu.

Zapis „300D” to nie gramatura, tylko masa liniowa przędzy: denier odpowiada masie w gramach 9000 metrów włókna. Dwie tkaniny z przędzy 300D mogą mieć różną gramaturę, zależnie od gęstości tkania.

Jak czytać skład i nazwę tkaniny?

Skład podaje się jako nazwy włókien z udziałem procentowym w masie, od największego (art. 9 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1007/2011). Nazwy handlowe tkanin i splotów — twill, canvas, ripstop, Oxford — opisują konstrukcję, ale nie są parametrem z gwarantowaną wartością.

Rozporządzenie pozwala używać wyłącznie nazw włókien z jego załącznika I (art. 5 ust. 1), więc „bawełna”, „poliester” czy „elastan” znaczą to samo u każdego producenta. Nazwy własne tkanin i technologii są znakami marketingowymi — przy porównaniu poproś o skład i gramaturę, które za nimi stoją.

W odzieży wielowarstwowej sprawdź skład każdej warstwy osobno: tkaniny zewnętrznej, wzmocnień, podszewki, ocieplenia. Wzmocnienia na kolanach czy kieszeniach mają często inny skład niż tkanina zasadnicza.

Co oznacza liczba cykli w teście Martindale’a?

To liczba cykli tarcia, po której próbka tkaniny ulega zniszczeniu. Norma EN ISO 12947-2:2016 opisuje wyznaczanie tego momentu przez oględziny próbki w ustalonych odstępach. Więcej cykli oznacza większą odporność na ścieranie — w ramach tej samej metody.

W aparacie Martindale’a okrągła próbka jest dociskana do standardowej tkaniny ściernej i przesuwana po torze figury Lissajous. Laboratoria stosują różny nacisk (np. 9 kPa lub 12 kPa, zależnie od zastosowania), a punktem końcowym jest m.in. zerwanie nitek w tkaninie lub powstanie dziury. Wynik zależy więc od warunków badania i od tego, jak często próbkę oglądano.

Dwa zastrzeżenia:

Norma EN ISO 12947-2 nie ma zastosowania do tkanin powlekanych i laminowanych — dla powłok stosuje się metody z serii ISO 5470. Wyniku „Martindale” dla tkaniny bawełnianej nie zestawiaj z wynikiem dla powlekanej kurtki przeciwdeszczowej.
Odporność na pilling (mechacenie) to osobne badanie — EN ISO 12945-2 wykorzystuje zmodyfikowaną metodę Martindale’a, ale ocenia wygląd powierzchni, a nie przetarcie.

Karta techniczna nie musi zawierać wyniku ścierania. Jeśli go brakuje, a odzież ma pracować w warunkach intensywnego tarcia, zapytaj dostawcę o raport z badania tkaniny wraz z numerem metody.

Jak sprawdzić kurczliwość i trwałość koloru?

Kurczliwość to zmiana wymiarów po praniu, wyznaczana według EN ISO 5077 po cyklu prania i suszenia opisanym w EN ISO 6330. Trwałość barwy bada się częściami normy EN ISO 105 — C06 dla prania, X12 dla tarcia — i ocenia w pięciostopniowej szarej skali.

Norma EN ISO 6330:2021 opisuje domowe procedury prania i suszenia do badań: 16 procedur prania dla pralki referencyjnej ładowanej od frontu oraz sześć procedur suszenia. Sam zapis „zmiana wymiarów 2%” jest więc niepełny — potrzebna jest procedura i temperatura.

Jeżeli odzież ma trafiać do pralni przemysłowej, pytaj o badania według EN ISO 15797. Ta norma opisuje procedury i wyposażenie do oceny odzieży roboczej przeznaczonej do prania przemysłowego — m.in. stabilności wymiarów, zmian barwy, gniecenia i pillingu. Symbole konserwacji na wszywce określa EN ISO 3758; wskazują one najostrzejsze dopuszczalne warunki, które nie powodują nieodwracalnego uszkodzenia wyrobu. Praktyczne zasady opisujemy w poradniku o praniu i konserwacji odzieży roboczej.

Słup wody czy klasa — jak porównać wodoodporność?

Słup wody to wynik badania ciśnieniem hydrostatycznym według EN ISO 811, podawany w paskalach albo milimetrach (1000 Pa to około 102 mm słupa wody). Klasa 1–4 według EN ISO 24232:2025 mówi więcej, bo obejmuje także szwy i stan po obróbce wstępnej.

EN ISO 24232:2025 „Odzież ochronna — Ochrona przed deszczem” zastąpiła EN 343:2019. Od 4 września 2026 r. figuruje w unijnym wykazie norm zharmonizowanych (decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/1971). Według producentów odzieży wymagania, klasyfikacja i piktogram pozostały te same; w dokumentach zmienia się numer normy. Na wyrobach certyfikowanych wcześniej nadal występuje oznaczenie EN 343.

Klasa	Odporność na przenikanie wody (Wp)	W przybliżeniu w mm słupa wody	Opór pary wodnej (Ret, m²·Pa/W)
1	≥ 8000 Pa — materiał i szwy przed obróbką wstępną	ok. 816 mm	powyżej 40
2	≥ 8000 Pa — materiał po obróbce wstępnej, szwy przed obróbką	ok. 816 mm	powyżej 25 do 40
3	≥ 13 000 Pa — materiał po obróbce wstępnej, szwy przed obróbką	ok. 1326 mm	powyżej 15 do 25
4	≥ 20 000 Pa — materiał po obróbce wstępnej, szwy po czyszczeniu	ok. 2040 mm	15 lub mniej

Wartości klas podajemy za informacją producenta dla EN 343:2019. Oznaczenie przy piktogramie ma trzy pozycje: klasa wodoszczelności, klasa oporu pary wodnej oraz „R” dla gotowego wyrobu zbadanego w wieży deszczowej albo „X”, gdy tego badania nie wykonano.

Przykład: karta kurtki PW369 podaje „EN 343 klasa 3:1 X (WP 15 000 mm)”. Klasa 3 to próg 13 000 Pa, czyli około 1,3 m słupa wody — deklarowane 15 000 mm jest wielokrotnie wyższe. Wniosek: dwie kurtki „klasy 3” mogą mieć bardzo różny zapas wodoszczelności, a wysoki słup wody samej tkaniny nie zastąpi klasy, bo ta wymaga także zbadania szwów. Szczegóły klas omawia poradnik o odzieży przeciwdeszczowej i klasach wodoszczelności.

Ret czy MVTR — jak czytać oddychalność?

Ret to opór, jaki materiał stawia parze wodnej, mierzony według EN ISO 11092 i wyrażany w m²·Pa/W — im niższy, tym odzież lepiej odprowadza wilgoć. MVTR podaje ilość pary przenikającej przez materiał (g/m² na dobę) — tu wyższa wartość jest lepsza. Tych dwóch wielkości nie przelicza się wprost.

W klasyfikacji odzieży przeciwdeszczowej klasa 4 oznacza Ret nie większy niż 15, a klasa 1 — Ret powyżej 40. W przykładowej kurtce PW369 druga cyfra oznaczenia to „1”, czyli najniższa klasa oddychalności; karta wskazuje zarazem zamki wentylacyjne pod pachami jako rozwiązanie konstrukcyjne.

Przy MVTR zawsze pytaj o metodę. Norma EN ISO 15496:2018 opisuje prostą metodę pomiaru przepuszczalności pary wodnej do kontroli jakości i sama zastrzega, że jej wyników nie można porównywać z innymi metodami z użyciem środka osuszającego oraz że nie służy do klasyfikowania środków ochrony indywidualnej. Dwie wartości „10 000 g/m²/24 h” z różnych metod nie oznaczają tej samej oddychalności.

Jak czytać normy, kategorię ŚOI i liczbę prań?

Przy normie muszą stać rok wydania i klasa, a informacje z karty muszą zgadzać się z deklaracją zgodności UE. Liczba prań to maksymalna liczba cykli, dla której producent deklaruje zachowanie właściwości — znajdziesz ją na wszywce i w instrukcji.

Norma i klasa. Sam numer „EN ISO 20471” nie wystarcza — potrzebna jest klasa. Opisy klas znajdziesz na stronach EN ISO 20471 i EN 343 / EN ISO 24232 w słowniku norm.
Kategoria ŚOI. Kategorię (I, II lub III) i jednostkę notyfikowaną podaje deklaracja zgodności UE. W karcie PW369 jest laboratorium badawcze z numerem jednostki i numer certyfikatu — te same dane muszą być w deklaracji.
Liczba prań. Instrukcja Portwest wskazuje, że liczba deklarowanych cykli prania znajduje się na metce, a maksymalna liczba cykli nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na żywotność — liczą się też użytkowanie i przechowywanie. Na wszywkach stosuje się oznaczenia typu „MAX 50x” lub „MAX 25x”.

Jak powiązać wszywkę z deklaracją, pokazujemy w poradniku jak czytać etykietę i dokumenty odzieży ochronnej. Fakty o trzech popularnych producentach zestawiliśmy osobno w tekście Portwest vs Ardon vs Delta Plus.

Jakie błędy popełnia się najczęściej przy porównywaniu kart?

Najczęstszy błąd to zestawianie liczb uzyskanych różnymi metodami — słupa wody tkaniny z klasą wyrobu, Ret z MVTR albo gramatury tkaniny zewnętrznej z gramaturą ociepliny.

Gramatura jako miara jakości. Cięższa tkanina nie musi być trwalsza; o odporności na ścieranie mówi badanie, nie masa.
Norma bez klasy i roku. „Zgodna z EN 343” nie mówi, czy to klasa 1:1, czy 4:4.
Słup wody bez szwów. Wynik dla tkaniny nie uwzględnia szwów i zamków.
Liczba prań bez temperatury. 50 cykli w 40°C i 50 cykli w 60°C to różne deklaracje.
Karta zamiast deklaracji. Karta techniczna nie potwierdza zgodności ŚOI — robi to deklaracja zgodności UE.
Nazwa tkaniny zamiast parametrów. Nazwa handlowa nie zastąpi składu, gramatury i wyników badań.

Checklista: jakich dokumentów zażądać od dostawcy?

Karta techniczna każdego modelu — ze składem i gramaturą każdej warstwy.
Deklaracja zgodności UE dla wyrobów będących środkami ochrony indywidualnej.
Instrukcja producenta po polsku, z opisem oznaczeń i konserwacji.
Kopia certyfikatu badania typu UE dla kategorii II i III — z datą ważności.
Metody badań przy parametrach liczbowych: numer normy przy ścieraniu, kurczliwości, słupie wody, Ret lub MVTR.
Deklarowana liczba prań i warunki prania; przy pralni przemysłowej — informacja o badaniach według EN ISO 15797.
Tabela rozmiarów z wymiarami ciała, nie tylko symbolami S–XXL.
Informacja, czy model i kolor będą dostępne przy dozamówieniach w kolejnym roku.

Podstawa prawna i źródła

Rozporządzenie (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej — art. 8 ust. 7 i 8.
Rozporządzenie (UE) nr 1007/2011 w sprawie nazewnictwa włókien tekstylnych i etykietowania składu surowcowego — art. 5, 9, 14, 16, 17 i załącznik V.
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/1971 z 3 września 2026 r. — EN ISO 24232:2025 w wykazie norm zharmonizowanych.
Estońskie Centrum Normalizacji (EVS) — zakresy norm: EN ISO 24232:2025, EN 12127, EN ISO 12947-2:2016, EN ISO 5077, EN ISO 6330:2021, EN ISO 15797, EN ISO 811, EN ISO 11092, EN ISO 15496:2018, EN ISO 3758, EN ISO 30023, EN ISO 12945-2, EN ISO 13934-1, EN ISO 13937-2, EN ISO 105-C06, EN ISO 105-X12, EN 20105-A02 (szara skala).
Jobman — informacja producenta do EN 343:2019 (progi klas Wp i Ret, znaczenie pozycji oznaczenia) oraz Fristads — EN 343 / EN ISO 24232.
QUDT — definicja jednostki denier.
SATRA — wymagania EN 343 dla odporności na przenikanie wody (przelicznik Pa na mm słupa wody).
FILK Freiberg — opis badania według EN ISO 12947-2.
Portwest — karta techniczna, deklaracja zgodności i informacja dla użytkownika modelu PW369 (wyszukiwarka deklaracji: portwest.com/declarations).

Najczęstsze pytania

Czy wyższa gramatura oznacza trwalszą odzież roboczą?

Niekoniecznie. Gramatura to masa metra kwadratowego tkaniny w gramach — mówi, ile materiał waży, a nie jak znosi tarcie czy pranie. O trwałości decydują także skład, konstrukcja tkaniny, wykończenie i jakość szwów. Gramaturę porównuj tylko między tkaninami o podobnym składzie, a odporność na ścieranie sprawdzaj w wynikach badania, np. metodą Martindale’a.

Ile to jest 10 000 mm słupa wody w paskalach?

Około 98 000 Pa, czyli 98 kPa — przyjmując, że 1000 Pa odpowiada w przybliżeniu 102 mm słupa wody. Dla porównania najwyższa, czwarta klasa odporności na przenikanie wody w odzieży chroniącej przed deszczem wymaga co najmniej 20 000 Pa, również dla szwów po czyszczeniu. Sama liczba milimetrów opisuje jednak zwykle tkaninę, nie cały wyrób.

Czy sprzedawca musi podać skład tkaniny w ofercie internetowej?

Co do zasady tak. Rozporządzenie (UE) nr 1007/2011 wymaga, by opis składu surowcowego był podany w katalogach i prospektach, na opakowaniach i etykietach oraz był wyraźnie widoczny dla konsumenta przed zakupem, także przy sprzedaży elektronicznej (art. 16 ust. 1). Wyjątkiem jest specjalna odzież ochronna z załącznika V pkt 38. Jeśli w ofercie brakuje składu, poproś o kartę techniczną.

Co oznacza zapis 3:1 przy normie EN 343?

Pierwsza cyfra to klasa odporności na przenikanie wody, druga — klasa oporu pary wodnej, każda w skali 1–4, gdzie 4 jest najwyższa. Zapis 3:1 oznacza więc wysoką wodoszczelność i najniższą klasę oddychalności. Trzecia pozycja — litera R albo X — informuje, czy gotowy wyrób przeszedł opcjonalne badanie w wieży deszczowej.

Czy odzież robocza bez funkcji ochronnej ma kartę techniczną?

Może mieć, ale nie musi — karta techniczna jest dokumentem dobrowolnym. Obowiązkowa jest informacja o składzie surowcowym na etykiecie. Deklaracja zgodności UE i instrukcja są wymagane tylko dla środków ochrony indywidualnej. Przy zwykłych spodniach czy bluzach roboczych poproś dostawcę przynajmniej o skład, gramaturę i zalecenia dotyczące prania.

Jak sprawdzić, czy odzież nadaje się do prania przemysłowego?

Zapytaj o badania według EN ISO 15797 — norma ta opisuje procedury oceny odzieży roboczej przeznaczonej do prania przemysłowego. Symbole domowej konserwacji z EN ISO 3758 nie obejmują prania przemysłowego; dla niego przewidziano osobne symbole w ISO 30023. Bez takiej informacji przyjmij, że deklarowana liczba prań dotyczy warunków z wszywki.

Czy liczba prań z wszywki to gwarancja trwałości?

Nie. To maksymalna liczba cykli, dla której producent deklaruje zachowanie właściwości, przy praniu zgodnym z wszywką. Instrukcja Portwest zastrzega, że liczba cykli nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na żywotność odzieży — zależy ona też od użytkowania i przechowywania — i że odzież należy wycofać także wtedy, gdy materiał jest uszkodzony lub trwale zabrudzony.

Podsumowanie

Karta techniczna odzieży roboczej jest użyteczna tylko wtedy, gdy przy każdej liczbie znasz jednostkę i metodę badania. Gramaturę porównuj w ramach tej samej warstwy i składu, ścieranie — w ramach tej samej metody, wodoszczelność i oddychalność — klasami EN ISO 24232 albo wartościami z tej samej normy. Zgodność z przepisami potwierdza deklaracja zgodności UE, a nie karta.

Na kartach produktów Portwest w ventabe bhp znajdziesz kartę katalogową, deklarację zgodności UE i instrukcję użytkowania. Przejrzyj odzież roboczą lub wyślij listę stanowisk przez formularz wyceny dla firm — odpowiadamy w 24 h. Terminy wymiany i wydania odzieży w firmie możesz prowadzić w SafeDesk.pl — rejestr pracowników i stanowisk, wydania ŚOI, przypomnienia oraz zapytania i wyceny w jednym miejscu.

Karta techniczna odzieży roboczej — jak czytać gramaturę, skład, ścieranie, słup wody i Ret