Obowiązki pracodawców
Szkolenia BHP wstępne i okresowe — terminy, częstotliwość i dokumentacja
Szkolenie BHP to warunek dopuszczenia pracownika do pracy — bez ważnego szkolenia praca jest po prostu nielegalna, a odpowiedzialność spada na pracodawcę. Zebraliśmy w jednym miejscu terminy, częstotliwość i wymaganą dokumentację szkoleń wstępnych i okresowych, razem ze zwolnieniami, które przewidują przepisy.
Szkolenie wstępne — instruktaż ogólny i stanowiskowy
Szkolenie wstępne odbywa się przed dopuszczeniem do pracy i składa się z dwóch części (rozporządzenie MGiP z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP):
- Instruktaż ogólny — podstawowe przepisy BHP, zasady udzielania pierwszej pomocy, regulacje wewnątrzzakładowe. Prowadzi go służba BHP lub pracodawca wykonujący jej zadania. Ramowy program przewiduje minimum 3 godziny lekcyjne.
- Instruktaż stanowiskowy — zagrożenia i metody bezpiecznej pracy na konkretnym stanowisku, w tym prawidłowe stosowanie ŚOI. Prowadzi go osoba kierująca pracownikami, przeszkolona z metod instruktażu. Dla stanowisk robotniczych minimum 8 godzin lekcyjnych, dla administracyjno-biurowych — 2. Kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności.
Instruktaż stanowiskowy powtarza się przy przeniesieniu na inne stanowisko oraz przy zmianach technologicznych. Cały proces wdrożenia nowej osoby — z dokumentami i przydziałem odzieży — opisaliśmy w checkliście onboardingu BHP.
Szkolenia okresowe — częstotliwość według stanowiska
| Grupa pracowników | Częstotliwość | Pierwsze szkolenie okresowe |
|---|---|---|
| stanowiska robotnicze | co 3 lata | do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| stanowiska robotnicze przy pracach szczególnie niebezpiecznych | co 1 rok | do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| pracodawcy i osoby kierujące pracownikami | co 5 lat | do 6 miesięcy od objęcia stanowiska |
| pracownicy inżynieryjno-techniczni | co 5 lat | do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| służba BHP | co 5 lat | do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
| pracownicy administracyjno-biurowi | co 6 lat | do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy |
Do prac szczególnie niebezpiecznych zalicza się m.in. prace na wysokości, prace w przestrzeniach zamkniętych, przy urządzeniach energetycznych i z substancjami niebezpiecznymi.
Kto jest zwolniony ze szkoleń okresowych?
Zgodnie z art. 237³ § 2² Kodeksu pracy szkolenie okresowe nie jest wymagane dla pracowników administracyjno-biurowych, jeżeli przeważająca działalność pracodawcy należy do grupy, dla której ustalono nie wyższą niż trzecią kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ZUS — chyba że ocena ryzyka wskazuje, że szkolenie jest konieczne. Zwolnienie dotyczy wyłącznie stanowisk administracyjno-biurowych; pracowników produkcji, magazynu czy budowy obejmują pełne terminy z tabeli.
W jakiej formie można prowadzić szkolenia?
- Instruktaż — jedyna dopuszczalna forma szkolenia okresowego dla stanowisk robotniczych (plus kurs); wymaga zajęć praktycznych,
- kurs lub seminarium — dla pozostałych grup,
- samokształcenie kierowane (w tym online) — dopuszczalne dla pracodawców, osób kierujących, inżynieryjno-technicznych i administracyjno-biurowych; nie dla stanowisk robotniczych.
Szkolenia odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3 Kodeksu pracy).
Dokumentacja — co przechowywać?
- karta szkolenia wstępnego — podpisana przez pracownika i prowadzących instruktaże, przechowywana w części B akt osobowych,
- zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okresowego — wydawane przez organizatora, kopia w aktach osobowych,
- programy szkoleń — pracodawca (lub organizator) przechowuje programy, na podstawie których prowadzono szkolenia,
- terminarz — pilnowanie dat kolejnych szkoleń okresowych; wygodnie połączyć go z kalendarzem wymiany ŚOI, bo oba obowiązki przeterminowują się po cichu.
Najczęstsze pytania
Tak, w formie samokształcenia kierowanego — ale tylko dla pracodawców, osób kierujących pracownikami, stanowisk inżynieryjno-technicznych i administracyjno-biurowych. Pracownicy na stanowiskach robotniczych muszą przejść instruktaż z zajęciami praktycznymi.
Do czasu pierwszego szkolenia okresowego: dla osób kierujących pracownikami do 6 miesięcy od objęcia stanowiska, dla pozostałych pracowników do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy.
Nie zawsze. Instruktaż ogólny może prowadzić własna służba BHP, a stanowiskowy — przeszkolony kierownik. Szkolenia okresowe organizują jednostki uprawnione do działalności szkoleniowej w dziedzinie BHP; pracodawca może je też zorganizować sam, jeśli dysponuje odpowiednią kadrą i programami.
Szkolenie to jedno — drugie to wyposażenie, którego prawidłowego użycia uczy instruktaż stanowiskowy. W ventabe bhp skompletujesz ŚOI dla całej załogi: ochronę głowy, rękawice, obuwie bezpieczne i odzież roboczą — na fakturę VAT, z rabatami dla firm.
