Odzież robocza na lato: szorty, T-shirt a klasa i normy

Autor: Zespół ekspertów ventabe bhp · Zaktualizowano: 16 października 2026

Odzież robocza na lato to lżejszy wariant tego samego zestawu, a nie rezygnacja z ochrony: środki ochrony indywidualnej przewidziane na stanowisku obowiązują w każdej temperaturze (art. 237⁹ § 1 Kodeksu pracy). T-shirty ostrzegawcze Portwest z krótkim rękawem mają klasę 2 lub 1 według EN ISO 20471, szorty ostrzegawcze tego producenta — klasę 1, a klasa 3 wymaga długich rękawów lub nogawek z taśmami.

Ten poradnik dotyczy doboru odzieży. Organizację pracy, przerwy i progi temperatur opisujemy osobno we wpisie praca w upale — obowiązki pracodawcy. Stan prawny na 13 października 2026 r.

Co wolno zmienić w odzieży roboczej latem, a czego nie?

Latem można zmienić gramaturę, krój i długość odzieży roboczej bez funkcji ochronnej. Nie można obniżyć poziomu ochrony, który wynika z oceny ryzyka: klasy odzieży ostrzegawczej, właściwości odzieży trudnopalnej, kategorii obuwia ani obowiązku noszenia hełmu.

Rodzaje odzieży i ŚOI na stanowiskach ustala pracodawca (art. 237⁸ § 1 Kodeksu pracy), a przydział konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami (art. 237^11a § 1 pkt 4). Wariant letni najlepiej wpisać do zakładowej tabeli przydziału obok całorocznego. Pracownik z kolei ma obowiązek używać przydzielonych środków zgodnie z przeznaczeniem (art. 211 pkt 4).

Element zestawu	Co można zmienić latem	Co musi zostać	Podstawa lub źródło
Odzież robocza bez funkcji ochronnej (spodnie, koszulki, bluzy)	długie spodnie na szorty, bluza na T-shirt lub polo, niższa gramatura	zgodność z ustaleniami pracodawcy dla stanowiska; zakrycie ciała tam, gdzie wymaga tego ocena ryzyka	art. 237⁷ § 1 i 237⁸ § 1 KP
Odzież ostrzegawcza	kurtka na T-shirt, polo lub kamizelkę; spodnie na szorty — jeśli klasa zestawu pozostaje wystarczająca	klasa wymagana na stanowisku; odzież zapięta	EN ISO 20471; instrukcja producenta
Odzież trudnopalna i chroniąca przed łukiem elektrycznym	model o niższej gramaturze z tymi samymi normami	pełne zakrycie ciała, odzież w pełni zapięta; pod spodem nic z materiałów topliwych	instrukcja użytkowania Portwest 118-USP
Obuwie	lżejszy model lub sandały w tej samej kategorii ochrony	kategoria i oznaczenia ochrony ustalone dla stanowiska	art. 237⁹ § 1 KP
Hełm, okulary, rękawice, ochronniki słuchu	model z wentylacją lub lżejszy, jeśli spełnia tę samą normę	obowiązek stosowania	art. 237⁹ § 1 KP; załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP

Zmiana zestawu to zmiana doboru ŚOI, więc wymaga ponownej oceny: załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP każe powtórzyć ją, gdy zmienia się którykolwiek z jej elementów (§ 5 ust. 2). Jak to zrobić, pokazujemy w poradniku o ocenie ryzyka zawodowego i doborze ŚOI.

Czy latem można pracować w szortach?

Przepisy nie zakazują szortów wprost. Decyduje ocena ryzyka i ustalenia pracodawcy dla stanowiska: jeżeli nogi są narażone na urazy, odpryski, chemikalia, gorące powierzchnie lub wymagana jest klasa 3 odzieży ostrzegawczej, szorty odpadają.

Trzy sytuacje, które warto rozdzielić:

Stanowisko bez zagrożeń dla nóg (część prac magazynowych, kompletacja, prace porządkowe na zewnątrz). Szorty mogą wejść do letniego przydziału. W ofercie są zarówno klasyczne modele z kieszeniami, jak i warianty z kieszeniami kaburowymi — zobacz kategorię szorty robocze.
Stanowisko z ruchem pojazdów. Szorty ostrzegawcze Portwest E043, L043, DX446 i CD899 mają klasę 1 według EN ISO 20471. O klasie zestawu decyduje wtedy góra — szczegóły w następnej sekcji.
Stanowisko z odzieżą ochronną na całe ciało (spawanie, prace przy łuku elektrycznym, chemikalia, pilarki). Tu długość nogawek jest częścią ochrony. Instrukcja Portwest dla odzieży trudnopalnej wymaga, aby dla pełnej ochrony ciała nosić ją w pełni zapiętą, a spodnie łączyć z odpowiednią odzieżą górną.

Obowiązuje też zasada z art. 237⁷ § 3 Kodeksu pracy: przy bezpośredniej obsłudze maszyn i innych urządzeń technicznych pracownik nie może używać własnej odzieży roboczej zamiast zakładowej. Na takich stanowiskach prywatne spodenki przyniesione „na upał” nie są więc rozwiązaniem.

Jaką klasę ma T-shirt ostrzegawczy z krótkim rękawem i szorty?

Klasę odzieży ostrzegawczej wyznacza powierzchnia materiału fluorescencyjnego i odblaskowego. W ofercie Portwest T-shirty z krótkim rękawem mają klasę 2 albo 1, a szorty ostrzegawcze — klasę 1. Klasa 3 wymaga okrycia tułowia oraz długich rękawów albo nogawek pełnej długości z taśmami.

Klasa EN ISO 20471	Minimalna powierzchnia materiału tła	Minimalna powierzchnia materiału odblaskowego	Przykłady letnich wyrobów (dane producenta Portwest)
1	0,14 m²	0,10 m²	szorty E043, L043, DX446, CD899; T-shirty PW311 i DX434
2	0,50 m²	0,13 m²	T-shirty z krótkim rękawem S478, DX413, T181, C394; kamizelka chłodząca CV02
3	0,80 m²	0,20 m²	T-shirty z długim rękawem S178 i T185; zestaw T-shirt S478 + długie spodnie TX71 certyfikowany łącznie

Z tej tabeli i z opracowania CIOP-PIB o normie PN-EN ISO 20471 wynika kilka praktycznych reguł:

Szorty z T-shirtem z krótkim rękawem nie dadzą klasy 3. Warunkiem konstrukcyjnym klasy 3 jest część okrywająca tułów i długie rękawy albo część okrywająca tułów i nogawki pełnej długości, zawsze z taśmami odblaskowymi.
Klasę 3 latem daje T-shirt z długim rękawem albo zestaw góry i długich spodni, który producent certyfikował łącznie i opisał w instrukcji. Sama suma dwóch dowolnych wyrobów klasy 2 nie jest klasą 3.
Klasa zależy od rozmiaru. Powierzchnie mierzy się na najmniejszym zaprojektowanym rozmiarze; T-shirt Portwest ES478 ma klasę 1 w rozmiarach XS–S i klasę 2 od rozmiaru M.
Krótki rękaw jest dopuszczalny. Norma pozwala umieścić na krótkim rękawie jeden pas materiału odblaskowego.
Odzież musi być zapięta. Instrukcja Portwest dla odzieży ostrzegawczej nakazuje zawsze nosić ją zapiętą — rozpięta kamizelka nie jest używana zgodnie z instrukcją producenta.

Portwest opisuje klasy w instrukcji następująco: klasa 1 — poziom minimalny, prędkości poniżej 30 km/h; klasa 2 — poziom pośredni, poniżej 60 km/h; klasa 3 — poziom najwyższy, powyżej 60 km/h. To opis producenta oparty na normie, nie przepis: klasę dla stanowiska ustala pracodawca w ocenie ryzyka. Powierzchnie i piktogram omawiamy na stronie normy EN ISO 20471, a dobór do rodzaju prac — w poradniku o klasach widzialności odzieży ostrzegawczej. Letnie modele znajdziesz w kategoriach T-shirty ostrzegawcze i szorty ostrzegawcze.

Jakie materiały i gramatury wybrać na upał?

Porównuj gramaturę i konstrukcję tkaniny z karty produktu. W kartach Portwest letnie koszulki robocze mają 150–175 g, lekkie szorty 175–210 g, a szorty z cięższej polibawełny 245 g.

Wyrób (Portwest)	Materiał wierzchni	Gramatura
Lekki T-shirt EV4 (EV411)	siatka poliestrowa Ezeecool, 100% poliester	150 g
T-shirt ostrzegawczy S478	dzianina poliestrowa 100%	150 g
T-shirt ostrzegawczy PW3 (T181)	dzianina 55% bawełna, 45% poliester	175 g
Lekkie szorty EV4 (EV444)	88% nylon, 12% elastan	175 g
Lekkie szorty ostrzegawcze L043	65% poliester, 35% bawełna	190 g
Damskie szorty Combat (S797)	65% poliester, 35% bawełna	210 g
Szorty ostrzegawcze E043	65% poliester, 35% bawełna	245 g

Gramatura nie jest jedynym kryterium. Rozporządzenie (UE) 2016/425 wymaga, aby ŚOI zakrywające chronione części ciała minimalizowały pocenie się powodowane ich użytkowaniem (załącznik II pkt 2.2). Według laboratorium Centexbel norma EN ISO 20471 obejmuje także badania komfortu fizjologicznego materiału tła — opór pary wodnej i przepuszczalność powietrza. W kartach szukaj więc nie tylko liczby gramów, ale też informacji o panelach z siatki i o tym, co producent deklaruje w sprawie odprowadzania wilgoci.

Jedno ograniczenie dotyczy odzieży chroniącej przed łukiem elektrycznym. Instrukcja Portwest zakazuje noszenia pod nią bielizny i koszulek z materiałów topiących się, w szczególności z poliamidu, poliestru i włókien akrylowych. Poliestrowa koszulka „termoaktywna” pod bluzą chroniącą przed łukiem elektrycznym jest więc błędem — w tym zastosowaniu sięgnij po T-shirty trudnopalne. Ta sama instrukcja przypomina, że zamoczenie, wilgoć i pot zmniejszają efekt izolacyjny odzieży ochronnej. Kiedy odzież trudnopalna jest wymagana, wyjaśniamy we wpisie odzież trudnopalna FR.

Jak chronić skórę przed słońcem — co oznacza UPF 40+?

UPF to współczynnik ochrony tkaniny przed promieniowaniem UV. Według laboratorium SGS norma EN 13758-2 wymaga dla odzieży z deklaracją ochrony UPF co najmniej 40 i przepuszczalności UVA nie większej niż 5% oraz określonego zakrycia ciała. Chroniona jest tylko skóra zakryta tkaniną.

Europejskie oznaczenie normy to EN 13758-2:2003+A1:2006 (część 2: klasyfikacja i znakowanie odzieży). Jest dobrowolna. Portwest deklaruje dla wielu letnich wyrobów, między innymi T-shirtu S478 i szortów E043, tkaninę „z filtrem 40+ UPF blokującą 98% promieni UV”.

Polskie przepisy traktują promieniowanie słoneczne jako zagrożenie, przy którym stosuje się ŚOI. Tabela nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP dla „pracy na otwartym powietrzu” przy zagrożeniu promieniowaniem niejonizującym, w tym słonecznym, wskazuje:

głowa — czapki i hełmy;
oczy — okulary ochronne, gogle i osłony twarzy;
całe ciało (skóra) — ŚOI chroniące przed naturalnym i sztucznym promieniowaniem UV;
twarz i ręce — środki ochrony skóry, np. kremy.

Tabela ma charakter przykładowy, a o zastosowaniu środków decyduje ocena ryzyka. Praktyczny wniosek dla prac drogowych, dekarskich i budowlanych: T-shirt ostrzegawczy z długim rękawem rozwiązuje dwa problemy naraz — osłania przedramiona i pozwala uzyskać klasę 3 widzialności. Deklarację UPF sprawdź w karcie konkretnego modelu. Zestaw uzupełniają nakrycie głowy lub osłona karku oraz okulary ochronne z filtrem przeciwsłonecznym.

Jak działają produkty chłodzące i kiedy mają sens?

Kamizelki, opaski i osłony chłodzące Portwest aktywuje się wodą: wyrób moczy się, wyciska nadmiar i zakłada. Portwest podaje dla kamizelki CV01 czas chłodzenia do 8 godzin, po czym wystarczy namoczyć ją ponownie.

Co sprawdzić przed zakupem:

Norma widzialności. Kamizelka chłodząca Portwest CV01 ma oznaczenie EN 17353 typ B3 — to norma dla sprzętu o wzmocnionej widzialności w sytuacjach średniego ryzyka, a nie EN ISO 20471. Tam, gdzie wymagana jest odzież ostrzegawcza, właściwa jest kamizelka chłodząca ostrzegawcza CV02 (EN ISO 20471 klasa 2) albo kamizelka chłodząca noszona tak, by nie zasłaniała materiału tła i taśm.
Limit prań. Karta CV01 podaje najwyżej 20 prań, CV02 — najwyżej 25, w 40°C, bez wirowania.
Zgodność z resztą zestawu. Kamizelka CV01 według producenta nie moczy odzieży, na którą jest założona. Opaski i osłony karku przymierz razem z hełmem używanym na stanowisku.

W kategorii produkty chłodzące w ventabe bhp ceny wynoszą od 21,13 zł netto (osłona chłodząca na szyję CV05) do 224,38 zł netto (kamizelka chłodząca CV09) — stan na 16.10.2026.

Produkty chłodzące uzupełniają, a nie zastępują środki organizacyjne. Według danych GUS przytaczanych przez CIOP-PIB w 2022 r. na mikroklimat gorący narażonych było w Polsce 195 tys. pracowników, głównie w przemyśle wydobywczym i budownictwie. Instytut opracował prototyp odzieży ochronnej z aktywnym chłodzeniem, bo — jak wskazuje — specyfika części stanowisk uniemożliwia zastosowanie środków ochrony zbiorowej.

Kiedy pracodawca musi zapewnić napoje?

Pracodawca zapewnia napoje przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C oraz na stanowiskach, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C (§ 4 ust. 1 pkt 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r.).

Napoje mają być wydawane w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników, odpowiednio zimne lub gorące (§ 4 ust. 2), i dostępne w ciągu całej zmiany roboczej (§ 6 ust. 3). Ekwiwalent pieniężny za napoje nie przysługuje (§ 8). Od 11 stycznia 2027 r. dojdzie nowy § 30a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP z temperaturami maksymalnymi (35°C w pomieszczeniach, 32°C przy pracy fizycznej na otwartej przestrzeni), obowiązkiem rozwiązań technicznych lub organizacyjnych powyżej 28°C w pomieszczeniach (25°C przy pracy fizycznej) oraz rozwiązań organizacyjnych powyżej 25°C na otwartej przestrzeni (Dz.U. z 2026 r. poz. 927). Omawiamy go we wpisie o obowiązkach pracodawcy podczas upałów.

Checklista: letni zestaw odzieży roboczej

Wypisz stanowiska i sprawdź w ocenie ryzyka, które części ciała muszą pozostać zakryte.
Dla stanowisk z odzieżą ostrzegawczą ustal wymaganą klasę i sprawdź, czy letni zestaw ją osiąga — w zamawianych rozmiarach.
Jeżeli potrzebna jest klasa 3, wybierz T-shirt z długim rękawem klasy 3 albo zestaw certyfikowany łącznie.
Porównaj gramatury i składy z kart; dla odzieży trudnopalnej sprawdź, czy lżejszy model ma te same normy.
Dobierz ochronę przed słońcem: deklarowany UPF tkaniny, nakrycie głowy, okulary, środki ochrony skóry.
Zdecyduj o produktach chłodzących i sprawdź ich normę widzialności oraz limit prań.
Wpisz wariant letni do tabeli przydziału, skonsultuj go z pracownikami i uzupełnij instrukcje stanowiskowe.
Zaplanuj liczbę sztuk na osobę z uwzględnieniem częstszego prania.
Zapewnij napoje zgodnie z progami 25°C i 28°C.

Typowe błędy w doborze odzieży roboczej na lato

Zdjęcie odzieży ostrzegawczej „bo gorąco”. Rozwiązaniem jest lżejszy wyrób w tej samej klasie, nie brak ochrony.
Sumowanie klas. Szorty klasy 1 i T-shirt klasy 2 nie tworzą klasy 3.
Zwykła kamizelka chłodząca na odzieży ostrzegawczej. Zasłania materiał tła i taśmy.
Syntetyczna koszulka pod odzieżą chroniącą przed łukiem elektrycznym. Producent tego zabrania.
Podwinięte rękawy i nogawki odzieży ochronnej. Odsłonięta skóra nie jest chroniona, a taśmy tracą położenie.
Prywatne szorty przy obsłudze maszyn. Na tych stanowiskach Kodeks pracy nie dopuszcza własnej odzieży roboczej.

Podstawa prawna i źródła

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1245) — art. 211 pkt 4, art. 232, art. 237⁷ § 1 i 3, art. 237⁸ § 1, art. 237⁹ § 1, art. 237^11a § 1 pkt 4 — tekst jednolity w ISAP.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z późn. zm.) — załącznik nr 2: § 5 ust. 2, tabela nr 2 — Dz.U. z 2021 r. poz. 2088 w ISAP; nowy § 30a — Dz.U. z 2026 r. poz. 927 (wejście w życie 11 stycznia 2027 r.).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. z 1996 r. Nr 60, poz. 279, zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1160) — § 4 ust. 1 pkt 3 i 5, § 4 ust. 2, § 6 ust. 3, § 8 — tekst w ISAP.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie środków ochrony indywidualnej — załącznik II pkt 2.2, 2.13, 3.9.1 — tekst w EUR-Lex.
EN ISO 20471:2013 + A1:2016 Odzież o intensywnej widzialności — K. Łężak, „Nowe wymagania wobec odzieży ostrzegawczej wprowadzone normą PN-EN ISO 20471:2013”, „Bezpieczeństwo Pracy” 6/2015, CIOP-PIB (PDF); minimalne powierzchnie i zakres badań: Centexbel.
EN 13758-2:2003+A1:2006 Textiles — Solar UV protective properties — Part 2: Classification and marking of apparel; wymagania UPF i UVA: SGS, SafeGuardS 044/19.
EN 17353:2020 i EN 17353:2020+A1:2025 Odzież ochronna — Sprzęt o wzmocnionej widzialności do sytuacji średniego ryzyka (wykaz norm zharmonizowanych Komisji Europejskiej).
CIOP-PIB, materiał prasowy z 30 lipca 2024 r. „Naukowcy CIOP-PIB pomagają w ograniczaniu skutków nadmiernego obciążenia cieplnego pracowników” — PDF.
Portwest — karty produktów i instrukcje użytkowania 2-USP (odzież ostrzegawcza) i 118-USP (odzież trudnopalna): modele S478, ES478, TX71, E043, CV01, CV02 — portwest.com.

Najczęstsze pytania

Czy pracodawca musi wydać osobną odzież roboczą na lato?

Przepisy nie nakazują osobnego kompletu letniego. Pracodawca ustala rodzaje odzieży i środków ochrony indywidualnej niezbędnych na stanowiskach (art. 237⁸ § 1 Kodeksu pracy) i odpowiada za to, aby miały właściwości ochronne i użytkowe (art. 237⁹ § 2). Jeżeli całoroczny zestaw w upale utrudnia bezpieczną pracę, wariant letni w tabeli przydziału jest najprostszym sposobem wykonania tych obowiązków.

Czy kamizelka ostrzegawcza założona na gołe ciało wystarczy?

Kamizelka ma klasę nadaną przez producenta i powinna być noszona zapięta — tak stanowi instrukcja użytkowania odzieży ostrzegawczej Portwest. Nie zapewnia jednak klasy 3, bo ta wymaga długich rękawów lub nogawek z taśmami. Nie chroni też skóry przed słońcem. O tym, czy praca bez koszulki jest dopuszczalna, decydują ustalenia pracodawcy dla stanowiska.

Czy T-shirt ostrzegawczy z krótkim rękawem może mieć klasę 3?

Nie jako pojedynczy wyrób. Według wymagań EN ISO 20471 opisanych przez CIOP-PIB odzież klasy 3 musi okrywać tułów i mieć długie rękawy albo nogawki pełnej długości z taśmami odblaskowymi. Klasę 3 może natomiast uzyskać zestaw, który producent certyfikował łącznie — na przykład T-shirt Portwest S478 z długimi spodniami TX71. Informacja o klasie zestawu musi być w instrukcji użytkowania.

Czy jasna, cienka koszulka chroni przed promieniowaniem UV?

Tego nie da się ocenić „na oko”. Ochronę tkaniny opisuje współczynnik UPF wyznaczany w badaniu, a norma EN 13758-2 wymaga dla deklaracji ochrony wartości co najmniej 40 i przepuszczalności UVA do 5%. Szukaj oznaczenia UPF w karcie produktu. Bez niego traktuj koszulkę jako odzież bez potwierdzonej ochrony przed UV i uzupełnij ją innymi środkami: nakryciem głowy, kremem, organizacją pracy w cieniu.

Czy sandały mogą być obuwiem bezpiecznym?

Tak, jeżeli model ma oznakowanie CE i jest zgodny z normą dla obuwia bezpiecznego wskazaną w ocenie ryzyka dla stanowiska. O dopuszczeniu decydują kategoria i oznaczenia ochrony z instrukcji producenta, a nie kształt cholewki. Przed zakupem porównaj je z wymaganiami stanowiska — na przykład ochroną przed wodą, chemikaliami lub przebiciem podeszwy. Oznaczenia wyjaśniamy na stronie normy EN ISO 20345 w słowniku norm ventabe bhp.

Ile razy można prać kamizelkę chłodzącą?

Limit podaje producent na wszywce i w karcie produktu. Dla kamizelki chłodzącej Portwest CV01 to najwyżej 20 prań, dla kamizelki chłodzącej ostrzegawczej CV02 — najwyżej 25 prań, w obu przypadkach pranie delikatne w 40°C, bez wybielania, wirowania i prasowania. Portwest zalicza osiągnięcie maksymalnej liczby prań do okoliczności, w których odzież ostrzegawczą należy wycofać z użytku.

Od jakiej temperatury pracownikom przysługują napoje?

Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów wymaga napojów przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C oraz na stanowiskach, gdzie temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C (§ 4 ust. 1 pkt 3 i 5). Napoje mają być dostępne przez całą zmianę, w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników. Ekwiwalent pieniężny nie przysługuje.

Podsumowanie

Dobierając odzież roboczą na lato, zmieniaj gramaturę i krój, a nie poziom ochrony. Szorty ostrzegawcze Portwest to klasa 1, T-shirty z krótkim rękawem — klasa 2 lub 1, a klasę 3 w upale zapewnia T-shirt z długim rękawem albo zestaw certyfikowany łącznie. Gramatury i UPF sprawdzaj w kartach produktów, produkty chłodzące — pod kątem normy widzialności i limitu prań. Wariant letni wpisz do tabeli przydziału po ponownej ocenie doboru ŚOI.

Kompletujesz letni zestaw dla zespołu? Zobacz T-shirty robocze i szorty robocze w ventabe bhp albo wyślij listę stanowisk przez formularz wyceny — odpowiadamy w 24 h.

Odzież robocza na lato — co wolno zmienić w upale, a co musi zostać